Slide trang con

Bệnh tiêu chảy cấp – Nguyên nhân tử vong hàng đầu ở trẻ em

17/03/2017 - Lượt xem: 6184

Tiêu chảy cấp là đi ngoài phân lỏng hoặc tóe nước trên 3 lần/ngày và kéo dài không quá 14 ngày. Trẻ bị tiêu chảy cấp thường có các dấu hiệu:

- Đi ngoài phân nước nhiều lần, có thể lẫn máu,nhày, có mùi chua tanh, nồng.

- Bị nôn trước khi có triệu chứng ỉa lỏng, nôn có thể xảy ra liên tục hoặc chỉ nôn vài lần trong ngày khiến trẻ bị mất nước.

- Trẻ biếng ăn, kén ăn và chỉ muốn được uống nước, dẫn đến cơ thể suy kiệt.

-Triệu chứng mất nước như: Trẻ tỉnh táo bình thường, khi chưa có biểu hiện mất nước trên lâm sàng. Trẻ kích thích, vât vã, quấy khóc là có biểu hiện mất nước. Trẻ li bì, lờ đờ, mệt lả, hôn mê là mất nước nặng.

- Trẻ khó bắt mạch, thở nhanh, đái ít, nước tiểu đậm khi bị mất nước mạnh.

- Trẻ quấy khóc nhiều nhưng không chảy nước mắt cũng là dấu hiệu mất nước

- Khi mất nước nặng mắt trẻ trũng, môi khô, sốt, chướng bụng. Hay khi véo nhẹ vào, nếu vết véo mất nhanh thì trẻ mất nước ít, vết véo mất chậm trên 2s có nghĩa là trẻ mất nước nặng.

* Lưu ý: Một đợt tiêu chảy được tính từ ngày đầu tiên bị tiêu chảy tới ngày sau đó 2 ngày liền phân của trẻ bình thường (Ví dụ, trẻ bị 4 ngày tiêu chảy liên tục, sau đó 1 ngày phân thường, rồi 3 ngày tiếp theo bị tiêu chảy thì đợt tiêu chảy của trẻ sẽ là 4+1+3 = 8 ngày).

Nguyên nhân trẻ bị tiêu chảy cấp

Theo tổ chức Y tế thế giới, hàng năm có khoảng 1,5 tỷ lượt trẻ em bị tiêu chảy, trong đó có từ 1,5-2,5 triệu trường hợp tử vong. Phần lớn trẻ tử vong do tiêu chảy gặp dưới 2 tuổi và sống tại những nước đang phát triển. Ở Việt Nam, tiêu chảy cấp là một trong những bệnh hay gặp nhất và đứng thứ hai trong số các bệnh gây tử vong ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Việc thường xuyên mắc tiêu chảy cũng là một nguyên nhân khiến trẻ bị suy dinh dưỡng, còi cọc.

Dưới đây là một vài nguyên nhân khiến trẻ bị tiêu chảy cấp:

- Do virus - nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy chủ yếu cho trẻ em: Trẻ em thường bị tiêu chảy do nhiễm virus, đặc biệt là virut rota. Ước tính khoảng 1/3 số trẻ em dưới 2 tuổi ít nhất 1 lần bị tiêu chảy do virut rota. Trẻ bị nhiễm virus này do hay ngậm hoặc sờ vào các đồ vật bị nhiễm khuẩn. Tiêu chảy do virut thường xảy ra nhiều vào mùa đông ở miền Bắc còn miền Nam thì không phân theo mùa.

- Do vi khuẩn, ký sinh trùng, trực trùng lị, khuẩn tả, thương hàn…. Có nhiều loại vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy cho trẻ em. Nhưng trong đó vi khuẩn coli đường ruột gây ra 25% tiêu chảy cấp. Trẻ bị nhiễm những loại này chủ yếu do ăn uống không hợp vệ sinh, tiếp xúc hoặc ăn phải động vật bị nhiễm bệnh, nguồn nước bị ô nhiễm. Tiêu chảy do vi khuẩn, kí sinh trùng thường xảy ra vào mùa hè.

- Do nấm candida:  một số trẻ dùng kháng sinh kéo dài hay bị suy giảm miễn dịch bẩm sinh cũng dễ bị tiêu chảy do bị nhiễm nấm candida.

Ngoài các nguyên nhân cơ bản trên thì một số yếu tố dưới đây cũng làm tăng nguy cơ bị tiêu chảy cấp ở trẻ:

+Trẻ đang ăn dặm 5-11 tháng có nguy cơ bị tiêu chảy cao

+ Trẻ suy dinh dưỡng.

+ Trẻ bị suy giảm miễn dịch: những trẻ bị sởi, bị HIV.

+Trẻ đẻ non, sức khỏe yếu.

+Trẻ ăn uống không đúng cách, không được bú mẹ

+Trẻ ăn dặm sớm và thức ăn để lâu (không nên cho trẻ ăn thức ăn nấu quá 3h, nếu sau 3h phải hâm nóng lại).

+ Nguồn nước ô nhiễm, vệ sinh cá nhân kém.

+ Các bệnh viêm nhiễm ngoài ruột như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm đường tiết niệu cũng tăng nguy cơ tiêu chảy ở trẻ.

+ Trẻ bị ỉa chảy kéo dài do chế độ ăn thiếu đạm (Xem thêm: Những tác nhân làm tăng nguy cơ tiêu chảy ở trẻ).

Benh-tieu-chay-cap-nguyen-nhan-tu-vong-hang-dau

Bệnh tiêu chảy cấp – Nguyên nhân tử vong hàng đầu ở trẻ em

Chăm sóc trẻ tiêu chảy cấp như thế nào?

Cần bù đủ nước cho trẻ: uống ngay dung dịch Oresol hoặc dùng nước cháo, nước sôi pha ít muối hoặc đường vừa đủ (không dùng nước đã pha quá 24h), nước dừa non khi trẻ đi phân lỏng. Nếu trẻ bị mất nước nặng thì cần truyền dịch. Đối với trẻ dưới 2 tuổi mẹ nên cho trẻ uống 50-100ml sau mỗi lần trẻ đi ỉa. 100 – 200ml đối với trẻ 2-5 tuổi. Trẻ trên 5 tuổi thì uống theo nhu cầu.

* Mẹ cần lưu ý:

+1 gói oresol pha với 1 lít nước và chỉ dùng trong 24h.

+ Nấu nước cháo muối: 1 nắm gạo + 1,2 lít nước + 1 nhúm muối + đun sôi đến khi gạo nở bung ra, chắt lấy 1000l nước. Nên cho trẻ uống trong 6h, uống không hết đổ đi, nấu nồi khác.

+Nước muối đường: Hòa tan 1 thìa café bằng muối (3,5g) +8 thìa café gạt bằng đường (40g) + 1000ml nước sôi để nguội, uống trong vòng 24h.

+ Nước dừa non: Hòa tan 1 thìa café gạt bằng muối (3,5g) trong 1000 ml nước dừa non, uống trong 6h, không hết thì đổ đi.

Bên cạnh cung cấp nước cho trẻ mẹ cũng nên cho trẻ ăn chế độ ăn phù hợp với trẻ đặc biệt bổ sung thêm đạm để thúc đẩy quá trình trao đổi chất. Bằng cách:

+ Cho trẻ tiếp tục bú mẹ với trẻ đang bú. Đối với trẻ không bú mẹ thì cho trẻ ăn thức ăn thay thế sữa mẹ phù hợp với tháng tuổi.

+ Tiếp tục cho trẻ ăn dặm theo nhu cầu.

+Trẻ lớn hơn thì cho ăn uống bình thường.

+ Thức ăn cần phải nấu nhừ, dễ tiêu hóa. Nhưng vẫn phải đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng: đạm, vitamin, khoáng chất.  Cho trẻ ăn nhiều bữa trong ngày (Xem thêm: Duy trì chế độ ăn đúng cách giúp trị bệnh tiêu chảy ở trẻ em).

* Chỉ dùng kháng sinh cho trẻ khi: Phân có máu, bệnh tả, thương hàn. Tuy nhiên khi cho trẻ dùng kháng sinh mẹ nên thận trọng. (Xem thêm: Lưu ý khi dùng kháng sinh cho trẻ bị tiêu chảy).

* Khi trẻ có những triệu chứng sau thì mẹ cần cho trẻ đến cơ sở y tế khám chữa bệnh:  trẻ quấy khóc, kích thích vật vã. Trẻ nôn nhiều, nôn liên tục. Trẻ khát nước nhiều. Phân có nhày. Trẻ không đi tiểu được. Hoặc trẻ đã điều trị ở nhà 5 ngày mà chưa thấy cải thiện.

Phòng chống trẻ bị tiêu chảy cấp

Nên nuôi con bằng sữa mẹ.

Tăng sức đề kháng cho trẻ.

Tiêm phòng đầy đủ, tiêm đúng lịch.

WTO khuyến nghị nên bổ sung kẽm theo đợt (2 tuần 1 đợt - tương đương 20mg kẽm nguyên tố) đối với trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên để giảm nguy cơ bị mắc bệnh tiêu chảy ở các tháng tiếp theo. Trẻ từ 6 - 11 tháng cần được lưu ý đặc biệt vì đây là nhóm chịu gánh nặng tiêu chảy lớn nhất. (Xem thêm: Bổ sung kẽm đúng cách như thế nào?).

Cho trẻ ăn chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng gồm chất xơ, chất đạm, vitamin và khoáng chất. Ngoài các món ăn tự chế biến, có thể cho trẻ bổ sung thêm thực phẩm chăm sóc sức khỏe Siro ăn ngon Bảo Nhi chứa enzyme tiêu hóa, vi chất dinh dưỡng quan trọng như Selen, Kẽm nguồn gốc từ thực vật, Lysine, Taurin và các loại Vitamin nhóm B giúp trẻ kích thích ăn ngon miệng, tăng hấp thu dinh dưỡng từ thức ăn, tăng sức đề kháng cho trẻ.

Vệ sinh cá nhân cho trẻ tốt: rửa tay trước khi ăn, sau khi đi cầu, quét nhà….

Sử dụng nguồn nước sạch, ăn chín uống sôi. Các nguyên liệu chế biến món ăn phải tươi sống, nguồn gốc rõ ràng, không dịch bệnh. Bảo quản thức ăn đúng cách.

Chú ý vệ sinh môi trường xung quanh (Xem thêm: Phòng bệnh tiêu chảy cho trẻ hiệu quả).

an ngon baonhi

 

 

Công ty cổ phần LD Đông Dương
, Hà Nội , Hoàng Mai,